Als je jarenlang van een uitkering of een laag inkomen leeft, kom je op den duur tekort. Zeker als je met handicap of ziekte te maken hebt. Er zijn een paar regelingen waar je gebruik van kunt maken.

Hogere uitkering als je veel hulp nodig hebt
Bijzondere bijstand voor onvoorziene uitgaven
Langdurigheidstoeslag
Belastingaftrek buitengewone uitgaven
Huursubsidie
Vrijstelling van gemeentelijke belastingen
Speciale fondsen voor individuele financiële hulp

Hogere uitkering als je veel hulp nodig hebt
Het je een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid (WAO of Wajong) en heb je veel hulp nodig, dan kun je een hogere uitkering krijgen. Die bedraagt dan geen 70% van je laatstverdiende loon (of 70% van het minimumloon, zoals bij Wajong), maar 85% of zelfs 100% van dat loon.
Officieel moet er sprake zijn van een '...blijvende toestand van hulpbehoevendheid, welke geregeld oppassing en verzorging nodig maakt'. In de praktijk moet je aan twee voorwaarden voldoen om voor de verhoging in aanmerking te komen.

Je hebt hulp nodig bij algemene dagelijkse levensverrichtingen, zoals wassen, aankleden en naar het toilet gaan.
Er moet altijd iemand in de buurt zijn die jou een helpende hand kan bieden. Dat kan een professionele dienstverlener zijn, maar ook een huisgenoot of iemand die in de buurt woont en op afroep beschikbaar is.
Je kunt de verhoogde uitkering zelf aanvragen, bij de uitvoeringsinstelling UWV waar je je uitkering van krijgt. Meestal gaat de aanvraag niet van een leien dakje. Soms is een uitgebreid onderzoek nodig. Bovendien zijn lang niet alle uitvoerders op de hoogte van de regeling. Daarom is het aan te raden om de verhoging aan te vragen in samenwerking met een begeleider (bijvoorbeeld de consulent lichamelijk gehandicapten van de ondersteuningsorganisatie MEE) of belangenbehartiger (bijvoorbeeld een consulent van de VSN).

Bijzondere bijstand voor onvoorziene uitgaven
Bijzondere bijstand is een regeling bedoeld voor onvoorziene en grote uitgaven, die je uit je gewone inkomen niet kunt dragen. Denk bijvoorbeeld aan een nieuwe wasmachine, een nieuw bankstel, hoge kosten voor het aanschaffen van kleding en extra wasbeurten van die kleding in verband met je handicap, extra stookkosten omdat je de hele dag thuis bent en het vanwege je handicap of ziekte extra warm moet zijn, een hoge energierekening door het opladen van je elektrische rolstoel of scootmobiel, enzovoorts. Iedereen met een laag inkomen en hoge uitgaven kan een beroep doen op de regeling. Ook mensen die in loondienst werken of een uitkering krijgen wegens arbeidsongeschiktheid.
Bijzondere bijstand kun je aanvragen bij de gemeentelijke sociale dienst. Er gelden wel allerlei gedetailleerde regelingen, bijvoorbeeld rond je financiële draagkracht. Daarom moet de sociale dienst over al je financiële gegevens beschikken om je aanvraag te kunnen beoordelen. Het is vervelend dat een ambtenaar door je giroboekjes en spaaroverzichten gaat. Je moet als het ware 'met de billen bloot'. Die ambtenaar is overigens wel gebonden aan regels rond de bescherming van je privacy.

Langdurigheidstoeslag
Leef je al vijf jaar op het sociale minimum (bijstandniveau), bijvoorbeeld met alleen maar Wajong en verder geen inkomsten en ben je 23 jaar of ouder dan heb je mogelijk recht op een zogenoemde Langdurigheidstoeslag. Het gaat om een eenmalige uitkering van een paar honderd euro. Je kunt deze toeslag aanvragen bij de Gemeentelijke Sociale Dienst in je woonplaats. Je mag dus al die jaren geen extra inkomsten hebben gehad, je mag ook geen vermogen hebben (behalve een beetje spaargeld dat valt binnen de normen van de Wet werk en bijstand) en je mag geen uitzicht hebben op betaald werk. Er zijn dus wel een paar strenge regels van toepassing, maar als het lukt is zo'n toeslag natuurlijk mooi meegenomen.

Het blijkt dat mensen met een WAJONG uitkering, ondanks dat ze aan de wettelijke eisen voldoen, toch volgens sommige gemeenten geen recht hebben op de langdurigheidstoeslag. Klik op de volgende link en je hebt het document (van de Tweede kamer) in handen waar de gemeente niet onderuit kan!

Belastingaftrek buitengewone uitgaven
Veel kosten vanwege je handicap of ziekte worden door geen enkele instantie vergoed. Die kosten kun je in veel gevallen voor de belasting aftrekken als buitengewone uitgaven. Denk bijvoorbeeld aan bijbetaling voor medicijnen, de tandartsrekening, eigen bijdragen voor hulpmiddelen en woningaanpassingen, reiskosten voor medische behandelingen, extra uitgaven voor kleding en beddengoed, enzovoorts. Ook de premies voor zorgverzekeringen tellen mee, net als een standaard 'arbeidsongeschiktheidsaftrek' of 'chronisch zieken aftrek'.
De berekening van de buitengewone uitgaven is vaak niet eenvoudig, omdat er rond de verschillende posten in de loop der jaren allerlei gedetailleerde regelingen ontstaan zijn. Bovendien geldt er een drempel: je mag alleen de kosten aftrekken voor zover die meer bedragen dan 11,2% van je inkomen. Toch kan deze aftrek veel geld opleveren, vooral als je een laag inkomen hebt, dus het loont vaak de moeite om deze puzzel te maken.

Altijd aftrek
Woon je zelfstandig, ben je meer dan 45% arbeidsongeschikt en heb je een lage uitkering (Wajong of WAO tot ongeveer het niveau van het minimumloon), dan kun je vrijwel altijd gebruik maken van de aftrek van buitengewone uitgaven. Ook als je geen aantoonbare extra kosten hebt vanwege je handicap of ziekte. Je haalt namelijk de drempel al met drie standaard aftrekposten:

De premies voor het ziekenfonds. Tel mee: (1) de premie die je betaalt als percentage van je uitkering (staat op de jaaropgave die je in februari van de uitvoeringsinstelling UWV krijgt), (2) de nominale premie en de premie voor aanvullende verzekeringen (dit bedrag betaal je elke maand aan de zorgverzekeraar).
De zogenoemde huisapotheek van € 23 per persoon.
De standaard arbeidsongeschiktheidsaftrek van € 776 per persoon (belastingjaar 2004).
Heb je Wajong of een lage WAO uitkering, dan leveren alleen al deze drie aftrekposten een belastingteruggave van driehonderd tot vijfhonderd euro per jaar op! Je hoeft hiervoor niet meer te doen dan een aangiftebiljet (P- of T-biljet) aan te vragen, in te vullen en terug te sturen aan de Belastingdienst.

Huursubsidie
Huursubsidie is bedoeld voor mensen met een laag inkomen en een hoge huur. Voor mensen met een handicap of ziekte geldt een paar bijzondere verruimingen en vrijstellingen.

Woon je eigenlijk te duur om voor subsidie in aanmerking te komen, maar kun je vanwege je handicap of ziekte nergens anders terecht, dan krijg je toch huursubsidie.
Hetzelfde geldt als je huur verhoogd wordt na een woningaanpassing.
Heb je nog geen huursubsidie, dan kun je bij de gemeente of bij je verhuurder een aanvraagformulier vragen. Invullen en terugsturen kan het hele jaar door, maar wacht niet te lang: huursubsidie wordt niet met terugwerkende kracht verstrekt.
Vrijstelling van gemeentelijke belastingen
Is je inkomen netto niet hoger dan het sociale minimum (bijstandsniveau), dan kom je in vrijwel alle gemeenten in aanmerking voor vrijstelling van de gemeentelijke belastingen. Dat kan je honderden euro's per jaar schelen.
Helaas vervalt de regeling vaak, zodra je ook maar een paar tientjes in de maand meer inkomen hebt of zodra je te veel vermogen (spaargeld) bezit. Een Wajong uitkering is door de jonggehandicaptenkorting (een speciale heffingskorting in de inkomstenbelasting) zo'n € 40 euro hoger dan het sociale minimum. Het gevolg is dat veel Wajongers bericht krijgen van de gemeente dat ze toch gemeentelijke belastingen moeten betalen. Ga hier niet te snel mee akkoord. In sommige gemeenten mag je wel wat meer inkomen of vermogen hebben, mits je kunt aantonen dat je dat geld nodig hebt vanwege je handicap of ziekte. Extra spaargeld kan bijvoorbeeld nodig zijn omdat je vanwege je handicap of ziekte geen begrafenisverzekering kunt afsluiten. Extra inkomen kan opgaan aan eigen bijdragen of aan hulpmiddelen en voorzieningen waar je geen vergoeding voor krijgt. Kun je dat aantonen, dan kom je soms toch in aanmerking voor de vrijstelling van gemeentelijke belastingen.

Speciale fondsen voor individuele financiële hulp
Soms heb je dringend hulpmiddelen of voorzieningen nodig, die door geen enkele instantie vergoed worden. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde vervoerskosten (zoals eigen vervoer voor mensen die geen werk hebben of die niet studeren), woningaanpassingen (zoals het inrichten van een woning of het rolstoeltoegankelijk maken van de tuin), studiekosten, computerapparatuur of hobbyspullen.
Heb je een spierziekte, dan kun je voor deze kosten financiële hulp vragen bij het Prinses Beatrix Fonds (PBF).
Je aanvraag wordt afgehandeld door de Algemene Nederlandse Gehandicapten Organisatie (ANGO). Die organisatie hanteert helaas ingewikkelde regels. Ze stellen bovendien als eis dat de aanvraag onderbouwd wordt met een rapport van een erkende hulpverlener, zoals een maatschappelijk werker of een ergotherapeut. Je kunt dus niet zelf een aanvraag indienen, maar alleen via zo'n hulpverlener. Ook geldt er een ingewikkelde inkomens- en vermogenstoets, zodat je ze precies moet vertellen hoeveel je verdient en hoeveel spaargeld je hebt.

Regelingen voor vergoeding van kosten
Een chronische ziekte, handicap of hoge leeftijd leidt vaak tot extra kosten. Die kosten kunnen hoog oplopen. Daarom zijn er verschillende regelingen voor vergoeding van kosten door ziekte, handicap of ouderdom. Het Ministerie van VWS heeft een brochure gemaakt die een overzicht biedt van alle bestaande compensatieregelingen.

Klik hier voor de brochure.