Je hebt een keuze gemaakt. Je hebt je aangemeld voor een opleiding bij een ROC, een hogeschool of een universiteit. Vaak moet er dan nog wel het nodige geregeld worden voordat je daadwerkelijk met de opleiding of studie kunt beginnen.

Vervoer en hulpmiddelen
Persoonlijke assistentie
Begeleiding tijdens de opleiding
Toegankelijkheid van de schoolgebouwen
Stages
Tentamens en examens
Studiefinanciering

Vervoer en hulpmiddelen
Heb je vervoersvoorzieningen nodig, dan kun je die aanvragen bij de uitvoeringsinstelling UWV. Zij kunnen je een scootmobiel, een driewielfiets of een driewielbrommer verstrekken, een vergoeding voor taxikosten geven of je krijgt een aangepaste auto van ze in bruikleen (zo nodig inclusief rijlessen), met een kilometervergoeding erbij. Ook hulpmiddelen die je nodig hebt om te studeren, kan UWV vergoeden. Denk bijvoorbeeld aan een speciale computerapparatuur, zoals een laptop.

• UWV verstrekt deze hulpmiddelen en vervoersvoorzieningen in het kader van de Wet (re)integratie arbeidsgehandicapten (Wet Rea), dus er gelden wel allerlei regels en bepalingen. Daardoor krijg je niet altijd waar je op hoopt.
• Medewerkers van UWV zijn soms zelf niet op de hoogte van de mogelijkheden. Daardoor kun je ten onrechte worden afgescheept. Probeer dat te voorkomen door geduldig te zijn, vriendelijk te blijven, maar wel vasthoudend. Bel zo nodig nog een keer op. En nog een keer.
• Het kan enorm schelen om een bemiddelaar te hebben (bijvoorbeeld een consulent arbeidsreïntegratie van de ondersteuningsorganisatie MEE of een medewerker van een ROC (Steunpunt Opleiding en Handicap) die de weg weet bij UWV en die de juiste vragen kan stellen aan de juiste personen op de juiste afdeling.

Persoonlijke assistentie
Persoonlijke assistentie (ADL-hulp en persoonlijke verzorging) tijdens de opleiding kun je regelen via de thuiszorg of met een persoonsgebonden budget. Een aanvraag daarvoor kun je indienen bij het Regionaal Indicatie Orgaan (RIO). Sinds de modernisering van de AWBZ in april 2003 kun je ook 'ondersteunende begeleiding' vergoed krijgen. Vraag daar nadrukkelijk naar bij het RIO.

Begeleiding tijdens de opleiding
Zit je op een ROC en heb je in overleg met het Steunpunt Opleiding en Handicap de keuze gemaakt voor een bepaalde opleiding, dan helpen ze je ook tijdens je schooltijd. Ze weten alles van wetten, regelingen en voorzieningen en ze hebben goede contacten bij de instellingen die zulke regelingen uitvoeren, zoals UWV. Ze kunnen bovendien bemiddelen bij docenten over het afleggen van aangepaste tentamens en het maken van opdrachten en werkstukken. Ze helpen je bij het zoeken van een stageplaats.

Ga je naar een hogeschool of universiteit, vraag dan direct bij het begin (of al voordat je aan de studie begint) een gesprek met een decaan, studiecoördinator of studieadviseur. Maak duidelijk welke mogelijkheden en beperkingen je hebt. Vraag of ze mee willen denken over oplossingen. Laat de afspraken die je maakt op papier zetten, zodat het voor alle docenten duidelijk is dat je niet voor niets zo nu en dan om een speciale behandeling vraagt. Kun je niet alle onderdelen van het lesprogramma volgen, maak dan afspraken over alternatieven, zodat je toch je studiepunten haalt.

Toegankelijkheid van de schoolgebouwen
Helaas zijn onderwijsinstellingen niet verplicht om hun gebouwen aan te passen zodat jij overal in en bij kunt. Daardoor kan het een heel gedoe zijn om aan alle lessen, werkgroepen en practica deel te nemen. Vaak is er wel het een en ander te regelen met de roostermakers, zodat de onderdelen die jij volgt worden gegeven in toegankelijke ruimtes.

Stages
Heb je een handicap of ziekte, dan is het vaak lastig om een goede stage te organiseren. Toch kun je er wel degelijk goede afspraken maken met je stagebegeleiders en met het bedrijf of de organisatie waar je stage loopt. Je kunt bijvoorbeeld een aangepast programma volgen waarbij je toch leert wat je moet leren in een stage. Of je volgt de stage in deeltijd, maar dan langer.

Studeren in het buitenland? Met deze handige links vind je snel je weg.

Op de site van handicap+studie staat veel praktische informatie over studeren met een handicap, ook in het buitenland.
Nuffic is de organisatie die internationale samenwerking in het hoger onderwijs wil stimuleren. Je kunt hier veel informatie vinden over verschillende beurzen, verdragen en diplomawaardering. Wilweg.nl is de website van het Nuffic voor Nederlandse studenten die naar het buitenland willen. Op deze site staat veel informatie over onder andere financiering van je studie in het buitenland, de mogelijkheden om in verschillende landen te studeren, nuttige adressen en een forum waar je ervaringen van andere mensen kunt lezen - en je eigen ervaringen toevoegen natuurlijk.

Een uitputtende lijst met links naar 7.700 instituten voor hoger onderwijs in 192 landen is te vinden op Braintrack.com. Op de site Heagnet.org staan veel instellingen voor hoger onderwijs in Europa, met als belangrijk item welke aanpassingen voor studenten met een handicap er op die instellingen aanwezig zijn.

Leuk snuffelen naar internationale uitwisselingsprogramma's voor studenten vind je op Uitwisseling.pagina.
Wil je weg, zoek dan voor informatie over internationale reizen met een handicap op toegankelijk.nl.
De Netherlands America Commission for Educational Exchange NACEE geeft informatie over studeren, onderzoek doen en stagelopen in de Verenigde Staten en bevordert de uitwisseling van studenten, wetenschappers en docenten tussen Nederland en de Verenigde Staten.

Een Engelse website: Are you a student with a disability? And would you like to study abroad? It's possible! Everything you want to know about what it's like to study with a disability in the country of your choice: where to apply, what to expect - you'll find it all here. You can make contact with a local student, someone who has experience with disabilities and study abroad. You can get answers to all the questions you have!
Handicap + studie heeft een project opgezet zodat studeren in het buitenland met een beperking makkelijker wordt! Meer hierover kun je hier lezen.

Tentamens en examens
Elke onderwijsinstelling is wettelijk verplicht om tentamens en examens zo nodig in een aangepaste vorm aan te bieden. Je kunt bijvoorbeeld mondeling tentamens afleggen in plaats van schriftelijk, of omgekeerd. Ook kun je langer doen over een toets, bijvoorbeeld omdat je meer tijd nodig hebt om de opgaven te lezen en de antwoorden in te vullen. De opleiding moet natuurlijk wel kunnen beoordelen of je inderdaad over genoeg kennis en vaardigheden beschikt om een voldoende te halen. Overleg over de mogelijkheden met je docenten en begeleiders.

Studiefinanciering
Heb je door je handicap of ziekte meer tijd nodig om af te studeren, dan kan je studiefinanciering een jaar langer doorlopen. Kom je door je handicap of ziekte helemaal niet aan afstuderen toe, dan kan de rentedragende lening worden omgezet in een gift. Je kunt dit regelen met de Informatie Beheer Groep, die de studiefinanciering uitvoert. Je kunt vaak ook een beroep doen op speciale fondsen voor afstudeersteun van de hogeschool of universiteit zelf.
Je kunt studiefinanciering vrijwel altijd combineren met een Wajong uitkering. Voor de studiefinanciering telt de Wajong uitkering namelijk als gewone bijverdienste, die (meestal) valt binnen de toegestane grenzen. Voor de Wajong uitkering telt de basisbeurs niet als inkomen. Leningen (rentedragend of niet) zijn hoe dan ook geen inkomen, aangezien je ze ooit moet terugbetalen.

Word je ziek of raak je gehandicapt tijdens je studie, dan kun je direct een Wajong uitkering aanvragen, bij UWV. Je hoeft daarvoor niet te stoppen met de studie. De uitkering begint overigens pas te lopen na een jaar wachttijd.