Afhankelijk/onafhankelijk


Kan je onafhankelijk zijn wanneer je een lichamelijke beperking hebt en anderen nodig hebt bij je lichamelijke verzorging? Of ben je automatisch afhankelijk wanneer je hulp krijgt bij het opstaan, wassen, je wc-gang, bij tanden poetsen, eten of optutten?

 

Mijn nieuwe vriendje zegt wel eens dat ie het mooi vind dat ik zo'n zelfstandige aard heb. Je bent lichamelijk volledig aangewezen op hulp, maar ik ken weinig mensen die zo onafhankelijk zijn. Liefde is blind, ik weet het, maar toch leuk om te horen natuurlijk. En ik ben wel verrast dat mijn vriend dat zegt, maar ik snap ook wat hij bedoelt. Ik kan geen dag leven zonder hand- en spandiensten van anderen. En zonder deze rolstoel en de taxi die mij vervoert, ben en kom ik letterlijk nergens. Toch ervaar ik mij als een autonoom en zelfstandig mens, heb ik het gevoel dat ik mijn eigen leven leid en op mezelf sta. Dat is niet zo'n voor de hand liggende combinatie. We leven in een samenleving waarin, sinds de tijd van de Verlichting, het ideaal van de autonome mens voorop staat. Autonoom wil zeggen dat de mens een vrij en onafhankelijk wezen is, die kan kiezen, het eigen leven vormgeeft en controle heeft, zelfredzaam is. Dit ideaal zien we overal terug. Autonomie lijkt dan parallel aan niet afhankelijk zijn van anderen. Een wonderlijk ideaal. Want wie is er nou totaal onafhankelijk van anderen en volkomen zelfredzaam? Maar als je dat ideaal zo ziet, is het niet verbazingwekkend dat in onze samenleving de angst voor lichamelijke beperkingen groot is. Want een handicap betekent vaak verlies van zelfstandigheid. Voor veel mensen is dat een schrikbeeld: niets meer kunnen ondernemen, afhankelijk zijn, hulpbehoevend en dus geen zeggenschap meer hebben over je eigen leven. Maar klopt dat beeld van autonoom zijn wel?

 

Letterlijk betekent het woord autonomie: zelfbestuur, zelfstandigheid van de menselijke vrije wil; zelfstandig, onafhankelijk. Auto = zelf, en nomos = wet, jezelf tot wet zijn. Als dat zo is, dan gaat onafhankelijkheid misschien wel meer om zelfstandigheid van de wil, van de geest, dan over zelfredzaamheid... Door een ander op de wc gezet moeten worden wil nog niet zeggen dat je je leven uit handen moet geven... Zorg of hulp van anderen is voor sommigen van ons nu eenmaal blijvend nodig. Ze zijn de voorwaarden om te kunnen leven. Maar daarbinnen is het belangrijk dat je zeggenschap houdt, invloed kunt uitoefenen op je bestaan, je eigen keuzes kunt maken, het leven vormgeven op een wijze die bij je past. Daar word je immers het meest gelukkig van. Dan moet je mee kunnen bepalen hoe die hulp eruit ziet. Wie, wanneer, op welke wijze en bij welke handelingen?

 

Hulpmiddelen en voorzieningen zijn ook essentieel, want die rolstoel, elektrische deuropeners of computer bieden vrijheid en mogelijkheden. Dat vraagt van verschillende kanten inzet: de overheid moet de ruimte bieden om zelf regie te kunnen voeren over de middelen die je nodig hebt. De mensen die ons helpen, familieleden of professionals, zouden ons kunnen helpen zoveel mogelijk zelf zeggenschap te houden. Voor mensen met een beperking zelf is het soms hard werken om je geestelijk vrij en onafhankelijk te blijven voelen, terwijl je lichaam veel hulp nodig heeft. Steeds weer moet je bedenken dat ook als je fysieke ruimte beperkt is, je nog steeds een grenzeloze geest hebt en dat je je eigen leven mee vorm kunt geven. Van ons vraagt het durf om het leven in te richten zoals wij willen, met oog voor wat wel en niet kan. Dat is volgens mij echte onafhankelijkheid.

 

Stelling: 'Met een spierziekte kan je volledig onafhankelijk zijn'

 

Discussieer verder over dit onderwerp in de Club >

Expose

 Hier laten we je kennismaken met must see/read movies/books! Ook staan er een aantal stellingen bij "expose" na aanleiding van een ervaringsverhaal.

 

Wil jij ook je verhaal kwijt? Mail ons dan!

En misschien zie je jouw verhaal hier terug op de website.